Ana sayfa › Organlarımız › Akciğerler

Organlarımız · Solunum

Akciğerler

Akciğerler göğüs boşluğunda, kalbin iki yanında yer alan süngerimsi solunum organlarıdır. Sağ akciğer üç, sol akciğer iki lobdan oluşur; loblar bronkopulmoner segmentlere ayrılır. Soluk borusundan gelen hava bronşlar ve bronşiyoller boyunca dallanarak alveollere ulaşır; oksijen burada kana geçer, karbondioksit dışarı verilir.

3B olarak incele →

Yapıları

3B modelde gösterilen 62 yapı, katmanlara göre.

Gırtlak (larinks)

Trakea ve karina

Ana bronşlar

Lob ve segment bronşları

Bronş kıkırdakları

Akciğer kökü (hilum)

Sağ üst lob

Sağ orta lob

Sağ alt lob

Sol üst lob ve lingula

Sol alt lob

Kalp (komşu organ)

Yapı açıklamaları

Gırtlak (larinks)
Gırtlak, yutak ile trakea arasında uzanan ve ses tellerini barındıran kıkırdak iskeletli organdır; hem hava yolunu korur hem ses üretir.
Ana bronşlar
Trakea karinada sağ ve sol ana bronşlara ayrılır. Sağ ana bronş daha kısa, daha geniş ve daha dikey olduğu için yutulan yabancı cisimler çoğunlukla sağ tarafa kaçar.
Bronş kıkırdakları
Bronş duvarındaki kıkırdak plakları hava yolunun açık kalmasını sağlar; bronşlar daraldıkça kıkırdak azalır ve bronşiollerde tamamen kaybolur.
Akciğer kökü (hilum)
Hilum, akciğerin iç yüzündeki giriş kapısıdır: ana bronş, pulmoner arter, pulmoner venler, bronşiyal damarlar, lenf düğümleri ve sinirler akciğere buradan girip çıkar.
Sağ üst lob
Sağ üst lob, horizontal (küçük) fissürle orta lobdan, oblik (büyük) fissürle alt lobdan ayrılır. Üç segmenti vardır.
Sağ orta lob
Sağ orta lob yalnızca sağ akciğerde bulunur; iki segmentlidir ve ön göğüs duvarına, kalbin sağ kenarına komşudur.
Sağ alt lob
Sağ alt lob, sağ akciğerin en büyük lobudur; beş segmentlidir ve tabanı diyaframa oturur.
Sol üst lob ve lingula
Sol üst lob, apikoposterior ve anterior segmentlerle lingulayı içerir. Kalp sola yerleştiği için sol akciğerde orta lob yoktur.
Sol alt lob
Sol alt lob, oblik fissürle üst lobdan ayrılır; tabanı diyaframa oturur.
Kalp (komşu organ)
Kalp iki akciğerin arasında, orta göğüste (mediasten) ve hafif sola yerleşir; bu yüzden sol akciğer sağdan küçüktür ve orta lobu yoktur.
Aritenoid kıkırdak
Ses tellerinin arka uçları aritenoid kıkırdaklara tutunur; bu kıkırdakların dönme ve kayma hareketleri ses tellerini açıp kapatır.
Epiglottik kıkırdak
Epiglot, yutkunma sırasında gırtlağın girişini kapatarak yiyeceklerin soluk borusuna kaçmasını önleyen yaprak biçimli kıkırdaktır.
Krikoid kıkırdak
Hava yolunu tam halka şeklinde çevreleyen tek kıkırdaktır; hemen altında trakea başlar. Tiroid ile krikoid kıkırdak arasındaki zar, acil hava yolu açma (krikotiroidotomi) yeridir.
Tiroid kıkırdak
Gırtlağın en büyük kıkırdağıdır; öndeki çıkıntısı halk arasında "Adem elması" olarak bilinir. Ses tellerinin ön uçları bu kıkırdağın iç yüzüne tutunur.
Kornikulat kıkırdak
Aritenoid kıkırdakların tepesinde bulunan küçük, boynuz biçimli kıkırdaklardır.
Trakea (soluk borusu)
Gırtlaktan karinaya kadar uzanan, yetişkinde yaklaşık 10–12 cm uzunluğunda hava borusudur. İç yüzündeki tüylü (silyalı) hücreler ve mukus, solunan parçacıkları yukarı taşıyarak temizler.
Trakea kıkırdakları
Trakeayı açık tutan 16–20 adet C biçimli kıkırdak halkadır. Halkaların arkası açıktır; bu zarsı arka duvar yemek borusuna komşudur ve yutkunurken esner.
Karina
Trakeanın sağ ve sol ana bronşlara ayrıldığı çatallanma noktasıdır (yaklaşık 4.–5. göğüs omuru hizası). Öksürük refleksinin en duyarlı olduğu yerlerden biridir ve bronkoskopide temel yön işaretidir.
Ana bronş kıkırdağı
Ana bronşların duvarındaki C biçimli kıkırdak halkalarıdır.
Sol üst lob bronşu
Üst bölüm ve lingular bölüm olmak üzere iki ana dala ayrılır.
Sol alt lob bronşu
Sol ana bronşun devamıdır; dört–beş segment bronşuna ayrılır.
Sol anterior bazal segment bronşu (B8)
Sol alt lob içindeki 8. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sol üst lingular segment bronşu (B4)
Sol üst lob içindeki 4. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sol apikal segment bronşu (B1)
Sol üst lob içindeki 1. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sol posterior bazal segment bronşu (B10)
Sol alt lob içindeki 10. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sol medial bazal segment bronşu (B7)
Sol alt lob içindeki 7. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sol süperior (üst) segment bronşu (B6)
Sol alt lob içindeki 6. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sol anterior (ön) segment bronşu (B3)
Sol üst lob içindeki 3. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sol posterior (arka) segment bronşu (B2)
Sol üst lob içindeki 2. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sol lateral bazal segment bronşu (B9)
Sol alt lob içindeki 9. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sol alt lingular segment bronşu (B5)
Sol üst lob içindeki 5. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sağ orta lob bronşu
Ara bronştan öne doğru çıkar; uzun ve dar olduğu için dıştan baskıya açıktır (orta lob sendromu).
Sağ üst lob bronşu
Ana bronştan ilk ayrılan daldır; trakeal bifurkasyonun hemen altından çıkar. Üç segment bronşuna ayrılır.
Sağ alt lob bronşu
Ara bronşun devamıdır; beş segment bronşuna ayrılır.
Sağ anterior (ön) segment bronşu (B3)
Sağ üst lob içindeki 3. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sağ lateral bazal segment bronşu (B9)
Sağ alt lob içindeki 9. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sağ lateral segment bronşu (B4)
Sağ orta lob içindeki 4. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sağ medial segment bronşu (B5)
Sağ orta lob içindeki 5. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sağ medial bazal segment bronşu (B7)
Sağ alt lob içindeki 7. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sağ posterior bazal segment bronşu (B10)
Sağ alt lob içindeki 10. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sağ posterior (arka) segment bronşu (B2)
Sağ üst lob içindeki 2. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sağ süperior (üst) segment bronşu (B6)
Sağ alt lob içindeki 6. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sağ apikal segment bronşu (B1)
Sağ üst lob içindeki 1. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sağ anterior bazal segment bronşu (B8)
Sağ alt lob içindeki 8. segmentin havasını taşıyan bronştur. Segment bronşları giderek incelen dallara ayrılır; yaklaşık 23 dallanmadan sonra hava keseciklerine (alveoller) ulaşılır.
Sağ üst lob — anterior (ön) segment (S3)
Sağ akciğerin 3. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir.
Sağ üst lob — apikal segment (S1)
Sağ akciğerin 1. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir.
Sağ üst lob — posterior (arka) segment (S2)
Sağ akciğerin 2. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir. Sırtüstü yatan kişide yutulan sıvı ya da yiyecek (aspirasyon) en sık bu segmente ve alt lobun süperior segmentine kaçar.
Sağ orta lob — medial segment (S5)
Sağ akciğerin 5. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir. Kalbin sağ kenarına komşudur; buradaki zatürre akciğer grafisinde kalp kenarını siler.
Sağ orta lob — lateral segment (S4)
Sağ akciğerin 4. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir.
Sağ alt lob — medial bazal segment (S7)
Sağ akciğerin 7. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir.
Sağ alt lob — posterior bazal segment (S10)
Sağ akciğerin 10. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir. Ayakta ya da otururken aspire edilen yabancı cisim ve sıvılar yer çekimiyle en sık sağ alt lobun bazal segmentlerine iner.
Sağ alt lob — anterior bazal segment (S8)
Sağ akciğerin 8. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir.
Sağ alt lob — lateral bazal segment (S9)
Sağ akciğerin 9. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir.
Sağ alt lob — süperior (üst) segment (S6)
Sağ akciğerin 6. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir. Sırtüstü yatarken aspirasyonun en sık gittiği yerlerden biridir.
Sol üst lob — üst lingular segment (S4)
Sol akciğerin 4. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir. Lingula, sol akciğerde sağ orta lobun karşılığıdır; ayrı bir lob değil, üst lobun dilimsi uzantısıdır.
Sol üst lob — anterior (ön) segment (S3)
Sol akciğerin 3. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir.
Sol üst lob — apikal segment (S1)
Sol akciğerin 1. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir. Sol akciğerde apikal ve posterior segmentler çoğu kez tek bir apikoposterior segment (S1+2) olarak kabul edilir.
Sol üst lob — posterior (arka) segment (S2)
Sol akciğerin 2. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir. Sol akciğerde apikal ve posterior segmentler çoğu kez tek bir apikoposterior segment (S1+2) olarak kabul edilir.
Sol üst lob — alt lingular segment (S5)
Sol akciğerin 5. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir. Lingula, sol akciğerde sağ orta lobun karşılığıdır; ayrı bir lob değil, üst lobun dilimsi uzantısıdır.
Sol alt lob — süperior (üst) segment (S6)
Sol akciğerin 6. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir. Sırtüstü yatarken aspirasyonun en sık gittiği yerlerden biridir.
Sol alt lob — posterior bazal segment (S10)
Sol akciğerin 10. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir.
Sol alt lob — anterior bazal segment (S8)
Sol akciğerin 8. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir. Sol akciğerde medial ve anterior bazal segmentler çoğu kez tek bir anteromedial segment (S7+8) olarak kabul edilir.
Sol alt lob — lateral bazal segment (S9)
Sol akciğerin 9. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir.
Sol alt lob — medial bazal segment (S7)
Sol akciğerin 7. bronkopulmoner segmenti. Her segmentin kendi segment bronşu ve pulmoner arter dalı vardır; bu yüzden segmentler cerrahide ayrı ayrı çıkarılabilir ve röntgen ile tomografide lezyonların yeri bu numaralarla tarif edilir. Sol akciğerde medial ve anterior bazal segmentler çoğu kez tek bir anteromedial segment (S7+8) olarak kabul edilir.

Solunum — diğer organlar

Tüm organlar · Ana sayfadaki organ penceresi

3B model: Human Reference Atlas, CC BY 4.0; metinler EmodaHealth. Lisans ve atıflar: Lisanslar ve kaynaklar.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı yerine geçmez. Belirtileriniz için bir hekime başvurun.